Çarklar

Bu hafta gördüğüm bir videoda birbirine geçmiş bir dizi çarkı çevirmeye çalışıyorlardı. Sonra çarklardan birini alıp iç içe geçenlerin arasında başka bir yere koyuyorlar ve hop! Çevirince bütün sistem dönmeye başlıyor. Yani çarklar birbiri olmadan dönmüyor, birine bile bir şey olsa bütün sistem duruyor ve ortada bir yanlışlık olduğu hemen fark ediliyor.

Sonra düşündüm… çark metaforu terapide de çok kullandığımız bir terim haline dönmüş. Aslında insanlara anlatırken de aynı sistemi anlatmaya çalışıyormuşum!

Ne anlatıyordum?

İnsan psikolojisi aslında çarklardan oluşan bir sisteme benzer. Psikoloji dediğimiz zaman neler gelir aklımıza? İşte akıl sağlığı, ruh, mutlu olmak falan diyenler çok oluyor. Üzücü bir haberim var. Sadece birkaç kelimeyle tanımlayıp işin içinden çıkmak pek mümkün değil! Çünkü bunun tarifi tam olarak çarkların mekanizmasına benziyor. Çok parçaları olan bir sistemde insanların bu çarkları nasıl kullandığına ve hangilerinde sıkıntı olabileceğine dikkat etmeye çalışıyoruz. Psikolojiyi daha çok duygularımız, düşüncelerimiz ve davranışlarımızdan oluşan üzerine biraz kişilik özelliklerimizin ve toplumun, içinde yaşadığımız kültürün özellikleri serpiştirilip oluşturulmuş bir çark sistemi olarak düşünebilirsiniz. Sistemin çalışması tabi ki her zaman yolunda giden bir hayatımız olacağını bize söylemiyor. Yaşadığımız her olay karşısında verdiğimiz duygusal ve davranışsal tepkiler birer çark olarak dönmeye başlıyor. Eğer yaşamınızda örneğin duyguları çok yaşayamayan ve bastırmaya çalışan bir yapınız varsa bu çarklarınız bir süre dönmeye çabalayıp bir olay karşısında duygu çarkının durmasıyla bütün sistemi durdurabiliyor. Sonrası zaten karışık, genelde insanlar nasıl o duruma geldiğini fark edemiyor. Anlayacağınız yumurta kapıya dayanmadan bazı şeyler algılanmıyor!

Tamam köyün delisi, çarkları nasıl döndüreceğiz onu söyle!

Bu da genelde çark sistemini anlattığımda aldığım tepkilerden birisi. Nasıl döndürelim bari onu söyle! Hani demiştik ya, sıkıntılı çarklar… biraz yaşadıklarınız ve sizin bunlara verdiğiniz tepkileri düşünerek az çok çarklarınızın örüntüsünü yakalayabilirsiniz. Olay karşısında muhteşem üçlümüzü aklınıza getirin. Nasıl hissettiniz, hissettiğiniz şeyleri yüksek sesle adlandırmaya çalışın, hayat 6 temel duygudan ibaret değil! Bunu ne kadar çabuk fark edersek duygu çarklarımız o kadar çoğalacak, büyüyecek ve sağlıklı çalışacaktır. Nasıl düşündünüz, her gün beyninizden binlerce düşünce kayıp gidiyor, ama bazıları yaşanılan durumlar karşısında yükselip zihinde tutunma yapar, hatta zihinsel gevişe neden olabilir ( köyün delisi geçen hafta bundan bahsetmişti). Bu düşünceleri yakalayabilmek ve olay karşısında zihnin resmini çektiğinizde ne olduğunu görmek düşünce çarkları için gerekli. Ve nasıl davrandınız, aynı olay karşısında bir davranış, bir tavır sergilediniz mi?

Muhteşem üçlü bize çarklarımızın arasındaki bağlantıları görmemiz için çok yardımcı olabilir. Basit olaylar karşısında çarkınızda ne olup bittiğini görebilmek daha zor durumlarda kendinizi kolay çözmenize yardımcı olacaktır, çünkü herkesin çark sistemi kendine özgüdür, kişi kendi sisteminin uzmanıdır. Umarım bütün sistem herkes için sıkıntısız dönebilir!

Sağlam çarklı günlere..